Minimum Support Price for Rabi Marketing Season 2027-28 Announcedरब्बी हंगाम २०२७-२८ साठी किमान आधारभूत किंमत (MSP) जाहीर: डिजिटल खरेदी आणि मूल्य समर्थन

Contextसंदर्भ

The Cabinet Committee on Economic Affairs (CCEA) has approved the increased Minimum Support Prices for Rabi crops including wheat, gram, lentil (masur), mustard, and safflower for the Rabi Marketing Season 2027-28.आर्थिक घडामोडींवरील मंत्रिमंडळ समितीने (CCEA) रब्बी विपणन हंगाम २०२७-२८ साठी गहू, हरभरा, मसूर, मोहरी आणि करडई या पिकांसाठी वाढीव किमान आधारभूत किमतींना मंजुरी दिली आहे.

Syllabus linkअभ्यासक्रमात कुठे?

Prelimsपूर्व परीक्षा

Current Affairs and Indian Economy (Government policies and schemes in the agriculture sector)चालू घडामोडी आणि भारतीय अर्थव्यवस्था (कृषी क्षेत्रातील शासकीय धोरणे व योजना)

Mainsमुख्य परीक्षा

GS-3: Indian Economy and Agriculture — Crop pricing mechanisms, Commission for Agricultural Costs and Prices (CACP), Minimum Support Price (MSP), and food grain procurement systemGS-3: भारतीय अर्थव्यवस्था आणि कृषी — पिकांच्या किमती निश्चितीची यंत्रणा, कृषी खर्च व मूल्य आयोग (CACP), किमान आधारभूत किंमत (MSP) आणि अन्न धान्य खरेदी यंत्रणा

Backgroundपार्श्वभूमी

The Minimum Support Price (MSP) is announced annually by the Central Government for 22 mandated crops based on the recommendations of the Commission for Agricultural Costs and Prices (CACP). In addition, the MSPs for toria and de-husked coconut are determined based on the MSPs of mustard and copra, respectively. The Central Government fixes these prices ensuring a margin of at least 50% over the cost of production (based on the A2+FL formula).किमान आधारभूत किंमत (MSP) ही कृषी खर्च व मूल्य आयोगाच्या (CACP) शिफारशींनुसार २२ अनिवार्य पिकांसाठी केंद्र सरकार दरवर्षी जाहीर करते. यामध्ये तोरिया आणि सोकलेली नारळ (de-husked coconut) यांचे दर अनुक्रमे मोहरी व खोबरे (copra) यांच्या आधारे ठरवले जातात. केंद्र सरकार उत्पादन खर्चावर (A2+FL सूत्रानुसार) किमान ५०% नफा सुनिश्चित करून या किमती निश्चित करते.

Key points for prelimsपूर्व परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे

• For the Rabi Marketing Season 2027-28, the highest increase of ₹675 per quintal has been granted for safflower.रब्बी विपणन हंगाम २०२७-२८ मध्ये करडई (Safflower) या पिकासाठी सर्वाधिक ₹६७५ प्रति क्विंटल वाढ करण्यात आली आहे.
• The highest return over the cost of production (margin over cost) is for wheat (106%), followed by mustard (96%) and lentil (92%).उत्पादन खर्चाच्या तुलनेत सर्वाधिक परतावा (Margin over cost) गव्हासाठी (१०६%) असून त्यानंतर मोहरी (९६%) आणि मसूर (९२%) यांचा क्रमांक लागतो.
• The procurement of pulses and oilseeds is undertaken under the Price Support Scheme (PSS) component of the PM-AASHA scheme by NAFED and NCCF.कडधान्ये आणि तेलबिया यांची खरेदी 'पीएम-आशा' (PM-AASHA) योजनेतील 'किंमत समर्थन योजना' (PSS) अंतर्गत नाफेड (NAFED) आणि एनसीसीएफ (NCCF) द्वारे केली जाते.
• To ensure transparency in the procurement process, NAFED's 'e-Samriddhi' and NCCF's 'e-Samyukti' digital platforms are being utilized.खरेदी प्रक्रियेत पारदर्शकता आणण्यासाठी नाफेडचे 'ई-समृद्धी' (e-Samriddhi) आणि एनसीसीएफचे 'ई-संयुक्त' (e-Samyukti) हे डिजिटल प्लॅटफॉर्म वापरले जात आहेत.
• Biometric verification through Aadhaar or face authentication via Point of Sale (PoS) devices has been made mandatory under PSS starting from the 2025-26 season.PSS अंतर्गत २०२५-२६ च्या हंगामापासून पॉईंट ऑफ सेल (PoS) यंत्राद्वारे आधार किंवा फेस ऑथेंटिकेशनच्या माध्यमातून बायोमेट्रिक पडताळणी अनिवार्य करण्यात आली आहे.

Mains angleमुख्य परीक्षेसाठी

1. Role of MSP: Protection against market price volatility and ensuring a guaranteed minimum 50% profit margin over the cost of production for farmers.किमान आधारभूत किमतीची भूमिका: बाजारभावातील चढ-उतारांपासून संरक्षण आणि शेतकऱ्यांना उत्पादन खर्चावर किमान ५०% नफ्याची खात्री.
2. Crop Diversification: Incentivizing production beyond the wheat-paddy cycle by announcing substantial MSP increases for oilseeds (safflower, mustard) and pulses (lentil).पीक विविधीकरण (Crop Diversification): गहू-तांदूळ चक्राबाहेर पडून तेलबिया (करडई, मोहरी) व कडधान्ये (मसूर) यांच्या MSP मध्ये मोठी वाढ करून त्यांच्या उत्पादनास प्रोत्साहन देणे.
3. Digital Procurement Mechanism: Direct registration through e-Samriddhi and e-Samyukti portals, elimination of middlemen, and direct bank transfers via DBT.डिजिटल खरेदी यंत्रणा: ई-समृद्धी आणि ई-संयुक्त पोर्टल्सद्वारे थेट नोंदणी, मध्यस्थांचे उच्चाटन आणि डीबीटी (DBT) द्वारे थेट बँक खात्यात रक्कम जमा होणे.
4. Biometric Verification: Implementation of Aadhaar-enabled PoS and face authentication to eliminate bogus/ghost beneficiaries.बायोमेट्रिक पडताळणी: बनावट लाभार्थ्यांना आळा घालण्यासाठी आधार-सक्षम PoS आणि फेस ऑथेंटिकेशनची अंमलबजावणी.

Key termsमहत्त्वाचे शब्द

किमान आधारभूत किंमत · Minimum Support Price (MSP)

A predetermined price fixed by the government to purchase agricultural produce directly from farmers, protecting them from financial distress when market prices crash.बाजारभाव गडगडल्यास शेतकऱ्यांना आर्थिक तोट्यापासून वाचवण्यासाठी सरकारने उत्पादनाची हमीभावाने खरेदी करण्यासाठी ठरवलेली पूर्वनिर्धारित किंमत.

कृषी खर्च व मूल्य आयोग · Commission for Agricultural Costs and Prices (CACP)

An expert advisory body under the Government of India that recommends Minimum Support Prices (MSP) for major agricultural commodities in India.भारतातील प्रमुख कृषी उत्पादनांच्या किमान आधारभूत किमतींची शिफारस करणारी भारत सरकारची तज्ज्ञ संस्था.

किंमत समर्थन योजना · Price Support Scheme (PSS)

A component under the PM-AASHA scheme under which direct procurement of pulses and oilseeds from farmers is carried out whenever market rates fall below the MSP.पीएम-आशा योजनेचा एक घटक, ज्याअंतर्गत बाजारातील दर MSP पेक्षा कमी झाल्यास कडधान्ये व तेलबियांची थेट शेतकऱ्यांकडून खरेदी केली जाते.